Biobol, een nogal vrije vertaling van het Engelse Biosphere, is een ruimte (bijvoorbeeld de aarde zelf) waar energie wordt uitgewisseld met andere “biospheres” (denk aan zonlicht dat op de aarde komt en een deel van dat licht dat weer reflecteert) maar waar alles dat er leeft vast zit op de betreffende biosphere (onder normale omstandigheden). Dieren, planten, bacteriën, zij zitten vast in hun biosphere. We kunnen stellen dat leven op aarde zonder uitzonderlijk toedoen van de mens geen andere biospheres bereikt.
Biosphere 2 van buiten
Een ruimte waarbinnen leven bestaat (planten, dieren [waaronder mensen], bacteriën, schimmels etc.) op aarde maar die helemaal is afgesloten van de buitenwereld valt te reconstrueren. Dat is niet zo eenvoudig als het namaken van een regenwoud in een dierentuin maar daar komt veel bij kijken. De ruimte moet namelijk zelf-regulerend zijn: bijvoorbeeld zuurstof en CO2 concentraties moeten binnen de ruimte op peil worden gehouden. Ondanks de complexiteit van zo’n project hebben wetenschappers tussen 1987 en 1991 een tweede biosphere op aarde gemaakt: Biosphere 2. Hierbinnen hebben 4 mannen en 4 vrouwen twee jaar lang geleefd, afgesloten van de rest van de aarde. Ze verbouwden er hun eigen voedsel, maar ook extremere uitdagingen dienden zich aan, zo kregen ze onverwacht te kampen met een gebrek aan zuurstof.
Biosphere van binnen
Jane Poynter was een van de vier dames in Biosphere 2. Toen ik vanmorgen haar presentatie op ted.com bekeek raakte ik onder de indruk. Wat ben ik als Nederlandse man, niet onderontwikkeld en zeker niet ongeinteresseerd, contact met de realiteit verloren. Mijn leven speelt zich af achter (ook meer en meer op maar dat terzijde) monitoren, bureaus, telefoons en kassa’s. En heb ik een keuze? Ja natuurlijk tot op zekere hoogte kan ik naar het strand gaan, een moestuintje onderhouden, door het bos lopen en stiekem op de heide in de hoge veluwe overnachten als ik zou willen. Maar daar doel ik niet helemaal op. Waar is het contact met wat echt is? Als ik het nieuws kijk of lees lijkt het of politieke conflicten of economische crises bepalen of leven zoals we het kennen kan blijven voortbestaan. En dat is ook zo, want we hebben een pseudo werkelijkheid gecreëerd waarin voortbestaan afhankelijk is geworden van eigendom en formele macht. Het voortbestaan van het individu is helaas, in tegenstelling tot het leven in Biosphere 2, nauwelijks afhankelijk van de individuele verantwoordelijkheden om voor onze biosphere 1 (aarde) te zorgen. Beton, communicatienetwerken, eten uit de winkel en gemotoriseerd vervoer heeft ons (hoe comfortabel ook) het directe, fysieke contact met onze biosphere doen verwateren.
Eigenlijk vind ik dat best confronterend en pijnlijk. Laat ik het maar bekennen: ik ben zoiemand waarbij voorzichtig en stiekem tranen uit de ooghoeken beginnen te lekken als ik een film als “Into The Wild” kijk. Ik, nota bene scheikunde student en afgestudeerd ICT-er, zou eigenlijk wel wat meer van deze mensvriendelijke schil over de werkelijkheid los willen komen. Maar tot zo’n stap als die van de hoofdrolspeler uit Into The Wild durf ik het nooit te laten komen. Waarschijnlijk door een combinatie van gebrek aan wilskracht en een te groot verantwoordelijkheidsgevoel richting vrienden, studie en maatschappij. Desondanks: heeft iemand suggesties over hoe ik weer meer mens kan worden? Heeft er iemand nog een eilandje ergens op zee of zo waarop we weer echt kunnen gaan leven? Hoeft niet per se zonder techniek en het liefst zelfs met enige vorm van medisch comfort, maar dichterbij de wisselwerkende, niet uitputtende, processen die de planeet laten ademen. Dichterbij mijn crop sla, en dichterbij de lap spek welke ik dan weer zou kunnen verdedigen te eten. Wie deelt deze wens met mij?
Hoe dan ook, terug naar waarmee ik begon: ik wil iedereen aanraden de lezing van Jane Poynter te bekijken (klik). Deze vraagt 16 minuten van je tijd maar confronteert je op een prettige manier met waar leven eigenlijk om zou moeten gaan.
© 2010 Joep Bos, Nijmegen. All Rights Reserved. You were visitor number: